Zojuist verschenen: nY #3

De rubriek De kwestie handelt ditmaal over de eigenzinnige (Oost‑)Duitse schrijver Reinhard Jirgl. In een briefgesprek met samensteller Arne De Winde en Bart Philipsen reageert Jirgl onder meer op de huidige herdenkingscampagnes naar aanleiding van de val van de Berlijnse Muur: ‘Historische feiten worden als thema’s gecommercialiseerd, wat neerkomt op een symbolische begrafenis na het opstrijken van de winst.’

Verder: nieuwe vertaalde poëzie van Ann Cotten en Gwenaëlle Stubbe, de laatste aflevering van Marc Kregtings koffiefeuilleton, en essays van Daniël Rovers (over de metaforen van Walter Benjamin) en Frans-Willem Korsten (over het Rotterdamse ontslag van Tariq Ramadan).

In de rubriek De zift worden Bart Koubaa (De leraar), Thomas Pynchon (Inherent Vice) en Bart Meuleman (De donkere kant van de zon) kritisch doorgelicht door resp. Jürgen Jaspers, Luc Herman en Joris Janssens.

Daarnaast proza en poëzie van J.Z. Herrenberg en Elisabeth Tonnard, en hartverscheurend tekenwerk van Tinus Vermeersch.

144 pp. Te koop in de betere boekhandel. Bestellingen en abonnementen, zie hiernaast.

De Reactor online

De nuclaire uitstap is met opnieuw een tiental jaar verlaat. Maar dat heeft alvast één voordeel: gisteren werd het online platform voor literaire kritiek De Reactor gelanceerd.

Het project is ontstaan op initiatief van redacteuren van de literaire tijdschriften yang en freespace Nieuwzuid (voortaan nY), collega's van DW B, Parmentier en medewerkers van het ter ziele gegane Raster, maar is een autonoom platform. De Reactor geeft het woord aan Vlaamse en Nederlandse critici van verschillende generaties, met verschillende expertises en met verschillende opvattingen over literatuur en kritiek. De discussie over de vooronderstellingen en de praktijk van de kritiek krijgt eveneens een forum. Lezers en collega-critici kunnen reageren op recensies en op de maandelijkse bijdragen over kritiek in De laatste stelling. nY-adviseur Bert Bultinck leverde met Fortune cookies voor de literaire kritiek een eerste discussietekst voor deze rubriek.
De Reactor kreeg een startsubsidie van de Nederlandse Taalunie en wordt gesteund door het Vlaams Fonds voor de Letteren, het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds, en Stichting Lira.

Tijdschriften versus Bureaucratie

De makers van nY betreuren het einde van het waardevolle literaire tijdschrift Revolver en stemmen volmondig in met volgend persbericht van vzw CeLT:

"De nieuwe fiscale verplichting om de roerende voorheffing op auteursrechten te innen en de bijhorende administratieve rompslomp hebben vzw Revolver doen beslissen om na 42 jaar te stoppen met haar driemaandelijkse uitgave.
De nieuwe regeling voor de auteursrechten kan als volgt samengevat: van een auteurshonorarium wordt 50% beschouwd als kosten; op de resterende 50% wordt 15% onroerende voorheffing ingehouden; deze 15% moet de opdrachtgever doorstorten aan de fiscus binnen de 15 dagen na de uitbetaling van het ereloon. An sich is dit een goede maatregel die klaarheid schept in een vroeger ondoorzichtig systeem. De regeling is ook voordelig voor de (doorgaans zwaar onderbetaalde) auteurs. Het probleem is echter dat de inning door de opdrachtgever moet gebeuren en dat de hele procedure nodeloos ingewikkeld is en een verveelvoudiging van het administratieve werk met zich brengt.
De administratieve verplichtingen die de overheid oplegt, gaan alsmaar zwaarder wegen. In het geval van de culturele en literaire tijdschriften creëert dit een onhoudbare situatie. De middelen die aan de tijdschriften ter beschikking worden gesteld zijn amper toereikend om het hoofd boven water te houden, laat staan zakelijk verder te professionaliseren. De tijdschriften worden uitgegeven door kleine, on- of onderbemande vzw’s die voor administratieve en logistieke ondersteuning meestal een beroep doen op vrijwilligers.
CeLT, de vereniging van de culturele en literaire tijdschriften uit Vlaanderen maakt zich zorgen omdat deze totaal inefficiënte rompslomp het voortbestaan van de tijdschriften onder druk zet. Zij vraagt dan ook met aandrang om ook hier werk te maken van administratieve vereenvoudiging."

nY #3 in aantocht

Deze maand verschijnt het derde nummer van nY. De rubriek De kwestie handelt ditmaal over de eigenzinnige (Oost-)Duitse schrijver Reinhard Jirgl. In een briefgesprek met samensteller Arne De Winde en Bart Philipsen reageert Jirgl onder meer op de huidige herdenkingscampagnes naar aanleiding van de val van de Berlijnse Muur: 'Historische feiten worden als thema’s gecommercialiseerd, wat neerkomt op een symbolische begrafenis na het opstrijken van de winst.'

Verder: nieuwe vertaalde poëzie van Ann Cotten en Gwenaëlle Stubbe, de laatste aflevering van Marc Kregtings koffiefeuilleton, en essays van Daniël Rovers (over de metaforen van Walter Benjamin) en Frans-Willem Korsten (over het Rotterdamse ontslag van Tariq Ramadan). In De zift worden Bart Koubaa (De leraar), Thomas Pynchon (Inherent Vice) en Bart Meuleman (De donkere kant van de zon) kritisch doorgelicht door resp. Jürgen Jaspers, Luc Herman en Joris Janssens. Er is ook proza en poëzie van J.Z. Herrenberg en Elisabeth Tonnard, en hartverscheurend tekenwerk van Tinus Vermeersch (ill.: 'Zonder titel').

Stubbe op Weerwoord 09

In het volgende nummer van nY publiceert de Franstalige Belgische dichteres Gwenaëlle Stubbe een reeks nieuwe gedichten. Hieronder ziet u een fragment van haar laatste optreden in Amsterdam (Weerwoordfestival, 20 februari '09), i.s.m. nY.

Frappant TXT - Wedstrijd

Onlangs bereikte ons de volgende uitnodiging:

Zin om een publiek met je teksten te verrassen?
Om tijdens een workshop je podiumpresentatie bij te schaven?
Woon, werk of studeer je in de provincie Antwerpen en ben je jonger dan 30 jaar?



Neem deel aan
FRAPPANT TXT
Een wedstrijd voor schrijvers, vertellers en podiumliefhebbers!



Stuur je teksten in vóór 30 november via www.frappanttxt.be.
Je kan geschreven tekst, video- en audiofragmenten doorsturen.
Alle genres zijn toegelaten.

Frappant TXT is een initiatief van de provincie Antwerpen, in samenwerking met Creatief Schrijven.

Met de steun van:
KBC, Knack, Antwerpen Boekenstad, Vedett en Motormusic
Supporteren:
Villanella, NOK, Met Andere Zinnen, Liefhebber, Jeugd & Poëzie en Stichting Zondag

Publieksprijs 'Het beste uit de tijdschriften'

CeLT vzw meldt ons het volgende: 'Tot 15 november kunnen de bezoekers van www.detijdschriften.be meestemmen voor de publieksprijs van "Het beste uit de tijdschriften".
Aanstaande zondag 4.10 om om 17 u. wordt de winnaar van de prijs van de vakjury bekendgemaakt op Het Andere Boek (Zuiderpershuis Antwerpen).'

nY kondigt aan:

Binnenkort online: De Reactor, een gratis toegankelijke website die de kwaliteitsvolle literaire kritiek in Vlaanderen en Nederland nieuw leven wil inblazen. Een productie van de redacties van de tijdschriften nY, Parmentier, DW B, en medewerkers van het ter ziele gegane Raster.

De Reactor richt zicht tot een breed publiek van geïnteresseerde lezers die vaak hun gading niet meer vinden in de kolommen van kranten en weekbladen. De website is opgevat als een platform dat het woord geeft aan Vlaamse en Nederlandse recensenten van verschillende generaties, met verschillende expertises en verschillende opvattingen over literatuur en kritiek. Het initiatief wil vooral het genre van de langere, diepgravende recensie opnieuw een podium geven.

Wie de nakende lancering niet wil missen, kan zich hier alvast inschrijven voor de nieuwsbrief.

De Reactor kreeg een startsubsidie van de Nederlandse Taalunie en wordt gesteund door het Vlaams Fonds voor de Letteren, het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds en Stichting Lira.

No Fusion No Kiss: 'Powerplay!' (6)

Dirk van Bastelaere schreef een lezersbrief voor De Standaard als antwoord op de foutieve weergave van zijn standpunt in het artikel van Geert Sels:

"In zijn stuk ‘Letteren vragen geld’ (DS 5.8.09) schrijft Geert Sels dat het in mijn ogen ‘geen goed idee (was) om het letterenbeleid toe te vertrouwen aan het Fonds voor de Letteren’. Niets is minder waar. Ik ben een absoluut voorstander van een autonoom Vlaams Fonds voor de Letteren (VFL). Samen met collega’s heb ik er tien jaar lang actie voor gevoerd. De teksten die we toen hebben geschreven, lagen mede aan de basis van het decreet op het VFL.
Met een autonoom fonds wilden we onoordeelkundige ingrepen in subsidiedossiers vermijden. Een minister van cultuur is doorgaans niet echt geschoold in de literatuur. Dat we daarin overschot van gelijk hadden, bewees Bert Anciaux toen hij - tegen het negatieve advies van zowel de administratie als de commissie in - Behoud de Begeerte tot kunstencentrum verklaarde. Wie er de kerntaken van kunstencentra op naslaat, zal zien dat Anciaux met deze beslissing de facto zijn eigen Kunstendecreet met voeten trad.

De autonomie van het VFL moet absoluut gehandhaafd blijven. In mijn stuk in nY zeg ik alleen dat het VFL in mijn ogen de voorbije tien jaar meer aan beleidsontwikkeling had moeten doen. De administratieve afwikkeling van de dossiers is immers correct verlopen. Maar echt beleid, gericht op de ontwikkeling van de Vlaamse literatuur, heb ik de voorbije jaren niet gezien. Ik heb bijvoorbeeld geen Masterplan literatuur 2005-2015 zien passeren. Ik heb van de Raad van bestuur geen bevlogen uitspraken over de toekomst van de literatuur gehoord, terwijl beleidsvoorbereidend werk wel tot de opdracht van het VFL behoort.

Wat ik in mijn nY-stuk ook beweer, is dat ik vrees dat de literatuur de autonomie van het VFL met institutionele stagnatie heeft betaald. Van Anciaux is geweten dat hij het VFL het liefst had afgeschaft. Het gevaar was groot dat sterke eisen vanuit het literaire veld hem een alibi hadden verschaft om dan maar ineens de letteren bij het Kunstendecreet in te lijven. Bovendien kwam het Anciaux budgettair ook goed dat hij de letteren niet bij het Kunstendecreet hoefde mee te nemen. Zo werd namelijk vermeden dat er aanvragen voor literaire kunstencentra, werkplaatsen, festivals etc. binnenliepen. Zoals Carlo Van Baelen voorrekende leverde deze feitelijke achterstelling van de literatuur een besparing van 3 miljoen euro op. Bovendien is er geen enkele reden te bedenken waarom alle kunsten over een steunpunt beschikken en de literatuur niet.

De uittocht van aantal organisaties uit het VFL en het verdwijnen van een aantal tijdschriften heeft de voorbije jaren alleen maar geleid tot een verschraling van het literaire middenveld, dat vergeleken met bv het middenveld van podiumkunsten of beeldende kunsten nagenoeg nonexistent is. Laat nu juist dat middenveld essentieel zijn voor de ontwikkeling van de literatuur. Carlo Van Baelen heeft dan ook overschot van gelijk als hij stelt dat de versnippering nefast is voor het voeren van een coherent beleid. Minister Schauvliege zal daar een flinke kluif aan hebben. Het literaire middenveld moet worden uitgebouwd. Er moet een steunpunt voor de letteren komen en alle versnipperde bevoegdheden moeten bij het Vlaams Fonds voor de Letteren worden gecentraliseerd."

No Fusion No Kiss: 'Powerplay!' (5)

Ook op de redactie van De Standaard wordt dezer dagen volop nY gelezen. Cultuurjournalist Geert Sels bevroeg een aantal literaire organisaties en kreeg zelfs al iemand aan de lijn op het kabinet van Minister Schauvliege: 'We volgen het op.' Lees meer op De Standaard Online.

PS: In een eerder artikel (5.8) schreef De Standaard verkeerdelijk dat Dirk van Bastelaere van mening zou zijn dat het 'geen goed idee was om het letterenbeleid toe te vertrouwen aan het Fonds voor de Letteren.' Dit staat echter nergens in zijn tekst te lezen.